Okka nedir?

İlk çağlardan beri Ön Asya ve Ortadoğu ülkelerinde kullanılan eski bir ağırlık ölçüsü birimi. Okka, Arapça bir kelimedir. "Bugge, Kıyye" şeklinde de söylenmektedirokka

Okkanın ağırlık ölçüleri ülkelere, şehirlere hatta bazen devirlere göre değiştirilmiştir. Mesela; İslamiyetten önce kullanılan bir okka, iki bin beş yüz altmış dört gram (2.564 gr) iken, İslamiyetten sonra en çok kullanıldığı dönem olan yirminci yüzyılın başlarında, bir okka, bin iki yüz seksen iki gram (1.282 gr) olarak kullanıldı. Gene Şam’da, ortaçağda bir okka 600 dirhem, Halep’te 720 dirhem iken, yeni çağda Mısır ve çevresinde bir okka 444,6 gr karşılığı olan 144 dirhem hesap edilirdi. Yine aynı dönemlerde Irak ve çevresinde bir okka (hogge), 5.128 gr yani 1600 dirhem olarak kullanılırdı. Orhan Gazi devrinde yapılan ilk şer’i tespitten sonra, Osmanlı Devletinde de bir ağırlık ölçüsü olarak kullanılmaya başlandı. Bu tespite göre bir okka, bir dirhem-i şer’inin dörtte birinin (yani 3,148 gramın) 400 katı olarak kabul edildi. Daha sonra 400 dirhemlik okkanın gram cinsinden ağırlık değerlendirmesi, dirhemin gram karşılığı, 3,207 gr olarak kabul edildi. Cumhuriyetin ilanından sonra 26 Mart 1931 tarih ve 1782 sayılı ölçüler kanunu ile dirhem, okka, kantar, çeki vs. gibi ağırlık ölçüleri kaldırılarak yerlerine gram, kilogram ve ton kullanılmaya başlandı. Günümüzde Anadolu’nun bazı yerlerinde halk arasında yapılan alış-verişlerde halen okka tabiri kullanılmaktadır.

Cumhuriyetten önce Osmanlı Devletinde kullanılan irili ufaklı gram cinsinden ağırlık isimleri ve değer miktarları şöyledir:

Zerre:................: 0,0015 gr

: Dirhemin kırk sekizde biri olup, yarım Tasuc’a eşittir. 0,0668 gr

Tasuc

: 2 Habbe 0,1336 gr veya yarım 0,1002 gr

: Bir miskalin yirmi dörtte biri, 4 keçiboynuzu çekirdeği olarak

hesap edilirdi. 0.2004 gr

Denk veya Danik : 0.80175 gr

Dirhem..............: 4 Denk=3.207 gr

Habbe

Kırat

Miskal ..............: 24 kırat=4,81 gr Astar ................: 0,6 vukıyye, 77 gr

Vukıyye ............: 40 dirhem, 128,280 gr Müd ..................: 122 dirhem, 391.25 gr

Rıtl veya Ratl

: 12 vukıyye, 480 dirhem, 1539.36 gr

Kafız ................: 2 mekuk ölçekte bir ağırlıktır.

Mekuk

Batman

: Değişik yerlerde değişik ağırlıklarda bir ölçektir. Bazı yer- lerde yarım rıtl, yani 240 dirhem, umumiyetle 8 vukıyye, yani 320 dirhem olup, 1026,24 gr çekmektedir. 2 Rıtl karşılığı yani 960 dirhem, 3078,75 gr

: 8 müd veya 976 dirhem, 3130 gr, 1040 dirhem, 3335 gr o- lup genellikle Ramazanda fitreler, fetva mecmualarındaki ölçeklerin geneli buna göre hesap edilirdi.

: 7697 ile 8000 gr arasında değişirdi.

Vibe ..................: 2928 dirhem, 9390 gr Okka ................: 400 dirhem, 1288 gr Kantar ..............: 44 okka, 56449 gr Çeki ..................: 4 kantar, 225.798 gr

Sözlükte "okka" ne demek?

1. Bin iki yüz seksen üç gramlık ağırlık ölçüsü birimi; dört yüz dirhem bir okka ederdi, kıyye.

Okka ne demek? (Ticari terimler kategorisi)

Arapça "ukka"dan gelir. Eski bir ağırlık ölçüsü. 1 okka 1283 gramdır. 400 dirhem bir okka eder.